Aan Zet.

A

Tegeltjesteksten. Hoe clichématig en kut ze soms ook zijn, ik ga daar enorm goed op. Het geeft een gevoel van verbondenheid in donkere tijden en vertelt me dat door welke crisis je ook gaat, er zijn te allen tijde anderen die hetzelfde ervaren en die conclusie zorgt bij mij dan voor een bepaalde rust. ‘Het Leven is een Schaakspel’ vind ik zelf een mooi voorbeeld, klopt immers als een bus. Klein probleempje: ik heb werkelijk de ballen verstand van schaken. En dat levert regelmatig de nodige verwarring op, dus probeer ik de spelregels met kleine stapjes onder de knie te krijgen.

De ene dag voel ik me koning, dan weer een dame, soms een paard, maar meestal lig ik als één van de vele pionnen door elkaar geschud in een doos.

De meeste dagen heb ik heel erg het gevoel dat ik anders in elkaar zit dan de massa en daardoor mijn eigen eigenwijze pad in het leven wil lopen, inclusief keuzes die voor veel mensen totáál onbegrijpelijk zijn. Maar op dat soort momenten probeer ik simpel naar het grotere plaatje te kijken en weet ik ook: juist de verschillen tussen ons allemaal maakt de wereld zo’n interessante plek. Een beetje zoals een schaakbord dus: iedereen bewandelt zijn of haar weg door het spel, myself included. Een intense ervaring, want al sinds m’n kindertijd kan ik immens slecht tegen mijn verlies. De Ganzenborden en Mens Erger je Nieten zijn in het verleden talloze keren over de tafel gevlogen. Die vlieger gaat waarschijnlijk ook op voor het schaken. De ene dag voel ik me namelijk koning, dan weer een dame, soms een paard, maar meestal lig ik als één van de vele pionnen door elkaar geschud in een doos. Denkend geen kant meer op te kunnen en non-stop twijfelend over wat in hemelsnaam m’n volgende zet gaat zijn. Of welk vakje in dat gigantische schaakbord om me heen daadwerkelijk bij me past en hoe ik daar vervolgens ga komen.

Zo ingewikkeld zou de keuze overigens niet moeten zijn, want je plek vinden tussen vierenzestig zwarte en witte vakjes, dat is redelijk te overzien. Maar ja, als je tijdens een potje schaken de verkeerde keuze maakt en uiteindelijk verliest geeft dat niet, daar leer je iedere keer van. In het dagelijks leven begin ik daar steeds meer moeite mee te hebben: het omarmen van uitdagingen en ‘t gewoon weer opstaan na een verkeerde keuze, daar heb ik niet echt zin meer in en gaat me simpelweg ook niet meer zo gemakkelijk af. Dat is soms best vervelend, want in tegenstelling tot een echt schaakspel, kent het leven géén einde. Of nou ja, niet eentje die hopelijk op korte tijd in het verschiet ligt. Positief puntje ter aanvulling: ik ben zelf verantwoordelijk voor die next move en als enige op de hoogte daarvan, dus helemaal niet erg als dat af en toe alle kanten op schiet. Of mislukt. Heeft in principe niemand last van. Behalve ik, ik en even denken… ik.

Alle overige ruis probeer ik op slinkse en subtiele wijze uit de weg te ruimen, mentaal wil ik zo vaak mogelijk schaakmat staan.

Gelukkig heb ik het eindelijk wél opgegeven om bezig te zijn met wat ánderen om me heen doen of juist níet ondernemen. Ik ben niet langer buitengewoon aanwezig voor de overige stukken op het schaakbord, alleen m’n eigen pionnetje telt nu. En die van man en kind wellicht, onophoudelijk in mijn buurt bewegend. Alle overige ruis probeer ik op slinkse en subtiele wijze uit de weg te ruimen, mentaal wil ik zo vaak mogelijk schaakmat staan. En daar bedoel ik dus lomp gezegd focus mee. Op mij. En m’n mannen. Plannen is sowieso al niet mijn sterkste punt, maar door alle onzinnige randzaken die me opslokken kijk ik ‘s morgens vaak niet verder dan het diner. Of soms zelfs nog maar tot de lunch. Stiekem héérlijk, want gewenning, maar toch ga ik synchroon daaraan ook aan een aantal stapjes voor de toekomst bouwen. Nadenken over twee, drie, vier, vijf of zelfs tien stappen verder. In plaats van alleen het ene stapje na het andere zetten. De toekomst voorspellen kan niemand, maar vind wél dat ik moet blijven dromen, want anders kunnen ze ook nooit uitkomen nietwaar? En hoe pas ik de wensen van m’n gezin in die brei met witte en zwarte vakjes zónder in een gigantisch slagveld te eindigen?

Bewegen in stilte, dat is mijn tactiek geworden. Elk stapje heeft een groter doel én moet me uiteindelijk iets opleveren. Niet meer langer roekeloos door de dag heen racen dus. En als ik daardoor bepaalde patronen ontdek, dan ga ik die ordinair herhalen. Mocht ik daar dan een keertje in vastlopen geeft dat óók weer niet, net als tijdens het schaakspel probeer je het dan gewoon weer opnieuw. En daarna nog een keertje. Daar moet ik op de korte termijn wellicht wat veiligheden voor opgeven, maar dat geeft niet. Ik zorg ervoor dat er óók een Plan B en Plan C klaarliggen, dan is verliezen minder zwaar denk ik. Teleurstellingen en tegenslagen -die ik intens haat overigens- zijn écht beter te verkroppen als er óók nog een andere ontsnappingsroute is, daar ontbreekt het bij mij toch nog vaak aan. Ik ga me focussen op mijn eigen ambities, kunnen en krachten, terwijl ik het grotere geheel -op afstand- niet uit het oog verlies. En mocht ik daarmee óóit op een punt komen waarbij ik eindelijk voel enigszins gewonnen te hebben, dan laat ik ook weer enkele andere pionnetjes dichterbij komen. Alleen een spelletje spelen is bloody boring, maar te veel tegenstanders op een dag trek ik nu nog totaal niet. Met een eigen traject en vooral zélf de reglementen bepalen behaal ik uiteindelijk met gemak de eindstreep denk ik. Want eens een slechte verliezer, altíj́d een slechte verliezer.

Illustraties: Studio Zaterdag

Plaats reactie

Sjieke Spam

Een vorstelijke behandeling krijgen als lezer? Dat kan! Schrijf je in en ontvang direct een mailtje als een nieuwe column het levenslicht heeft gezien...

Koninklijk Archief